Tworzenie odkładów - Poszukiwanie matki

Zdarzają się sytuacje, kiedy konieczne jest odszukanie matki w rodzinie. Nie jest to jednak zalecane, gdy chodzi o wykorzystanie zaczerwionych plastrów do utworzenia młodej rodziny. Jeśli przy wybieraniu do nowej rodziny plastrów z czerwiem zostanie zauważona matka, należy taki plaster odstawić na bok. Można wtedy zabrać z macierzystej rodziny odpowiednie plastry wraz z pszczołami i od razu umieścić je w skrzynce lub w korpusie. Innym zabiegiem hamującym nastrój rojowy jest zabieranie pszczół do odkładu z plastrów z czerwiem niezasklepionym. Inne aspekty przygotowania odkładu - ułożenie plastrów, przeniesienie na nowe stanowisko - są identyczne jak w przypadku wcześniejszych opisów.

Tworzenie odkładów - Tworzenie odkladów z wykorzystaniem przewieszenia zaczerwionych plastrów.

Te plastry z zasklepionym czerwiem, które przy okazji poszerzania rodzin zostają przewieszone do korpusów miodni, można wraz ze znajdującymi się na nich pszczołami wyjąć i wykorzystać do utworzenia odkładu. Jego siła będzie taka sama jak w opisanych wcześniej metodach. Odpada tu poszukiwanie matki, ponieważ o ile nie wydarzyło się nic nieprzewidywanego, znajduje się ona pod kratą odgrodową. Jeżeli wszystkie komórki z czerwiem są już zasklepione, dla zapewnienia wychowu matki należy dołożyć plaster z młodym czerwiem. Czasem zdarza się, że pszczoły budują na przewieszonym do miodni plastrze mateczniki. Jeśli czerw pochodzi z rodziny zasługującej na dalsze użytkowanie, można te mateczniki wykorzystać do wychowania nowej matki.

Tworzenie odkładów - Odkład "z zaproszeniem pszczół"

Opisane powyżej metody pozwalają na omiatanie pszczół z rodzin w zależności od ich siły i nastroju, a także potrzeb pszczelarza. Zarówno pszczoły, jak i plastry z czerwiem pochodzić mogą z różnych rodzin, co umożliwia wykonanie tzw. składańców. W przypadku tworzenia odkładu z wykorzystaniem "zaproszenia pszczół", tylko plastry z czerwiem mogą pochodzić z różnych rodzin - same pszczoły muszą pochodzić z jednej rodziny.
Sposób postępowania:
- utworzenie nowej rodziny "z zaproszeniem pszczół" wykonujemy w ulu wielukorpusowym takiego samego typu, jak w pozostałej części pasieki i umieszczamy w nim tyle plastrów, ile potrzebne będzie do utworzenia odkładu o planowanej sile
- w rodzinie macierzystej zdejmujemy korpusy z miodni. Z rodni wybieramy dwa zaczerwione plastry, takie, które w większości zawierają komórki zasklepione, ale także trochę młodych larw. Omiatamy je z pszczół
- wyjęte plastry umieszczamy w przygotowanym korpusie i dodajemy plastry okrywające - jeden pusty i drugi z pokarmem
- na miejsce zabranych plastrów do gniazda rodziny macierzystej wkładamy po jednym pustym plastrze i węzie. Nakładamy z powrotem kratę odgrodową i korpusy miodni
- na górze macierzystego ula umieszczamy korpus z zaczerwionymi plastrami, plastrami okrywającymi: pustym i z pokarmem dla nowej rodziny tworzonej "z zaproszenia pszczół". Na to nakładamy dotychczasową i nową folię oraz daszek
- kilka godzin później plastry górnego korpusu są zasiedlone, a do nowego odkładu wprosiło się dostatecznie dużo pszczół, aby ogrzać znajdujące się tam plastry z czerwiem. Matka, ze względu na rozdzielającą korpusy kratę odgrodową, nie może przedostać się do góry, ale jej obecność jest odczuwalna dzięki pracy robotnic rodziny, które karmią i ogrzewają larwy w przedszkolu. Teraz można odebrać młodą rodzinę. W korpusie z utworzonym odkładem znajduje się od czterech do pięciu plastrów, zaś pozostałe miejsca są wolne. Nie jest to wprawdzie konieczne, można jednak ograniczyć gniazdo zatworami
- zakładamy w korpusie nowej rodziny daszek i denice, w razie konieczności zamkniętą rodzinę odstawiamy do wieczora w chłodne miejsce. Przenosimy ją w docelowe miejsce i tam wieczorną porą otwieramy wylot ula.

Tworzenie odkłaów - Postępowanie w użyciu skrzynek odkładowych

- Przygotowujemy skrzynkę na odkład i umieszczamy w niej pusty plaster, ramki z węzą i ewentualnie plaster z pokaremem
- W wybranej rodzinie macierzystej zaglądamy do miodni. Wybieramy dwa plastry z zasklepionym czerwiem. W młodej rodzinie potrzebne będą młode robotnice gwarantujące przetrwanie. Pozostałe na plastrze dorosłe pszczoły zmiatany z powrotem do rodziny macierzystej
- Omieciony z pszczół plaster z czerwiem przekładamy do skrzynki na odkład. Jako plastry okrywające wykorzystujemy zabrane wcześniej i omiecione z pszczół plastry: pusty i z pokarmem
- Zamykamy skrzynkę. Aby umożliwić pszczołom okrycie plastrów z czerwiem, pozostawiamy w bocznej ścianie otwory wlotowe, a do samego środka strzepujemy pszczoły z rodziny macierzystej. Potrzebne będą pszczoły zebrane z czterech do pięciu plastrów. Oczywiście, przy okazji część pszczół ucieknie. Zabierając pszczoły z ula macierzystego, powinniśmy wybierać owady z ramek pracy lub plastrów z otwartym czerwiem. Ich zabranie pozbawia nastroju rojowego rodzinę macierzystą.
- Strząśnięte na wylot pszczoły, stosownie do podpowiadanego przez instynkt zachowania, pospieszą w głąb ciemnej skrzynki. Ponieważ znajdujące się wśród nich matka i trutnie nie pokonują stojącej im na drodze kraty odgrodowej, będzie można zwrócić je do macierzystej rodziny.
- Skrzynka jest następnie zamykana i odstawiana w chłodne miejsce. Wieczorem przenoszona jest na stanowisko znajdujące się poza zasięgiem lotów rodziny macierzystej, gdzie otwiera się jej wylot.

Tworzenie odkładów

Do utworzenia odkładu wybiera się pszczoły z rodzin produkcyjnych. Powinno się wtedy jednak pozostawić matkę w rodzinie macierzystej.
Aby bez większych problemów osiągnąć takie rozdzielenie rodziny - to znaczy bez dodatkowej pracy związanej z gorączkowym poszukiwaniem matki, korzystamy zwykle ze środków pomocniczych. Szczególnie przydatne są skrzynki z kratą odgrodową pozwalające łatwo oddzielić trutnie od robotnic. Produkowanie obecnie skrzynki na odkłady mają dna z siatki, co zapewnia im dobry przewiew, a jednocześnie sprawia, że dobrze nadają się do transportu.

Liczebność, pokarm i siedlisko nowych rodzin - Siedziba dla młodych rodzin.

O tym, jakiego rodzaju siedzibę wybrać dla młodej rodziny, decyduje jej przeznaczenie. Zasadniczo odpowiednie są wszystkie skrzynki mieszczące co najmniej cztery plastry. O konkretnym wyborze decyduje jednak wygoda pracy z pszczołami.
Specjalne skrzynki na odkłady cechuje doskonały komfort pracy, który okazuje się często nieoceniony w przypadku transportu. Mają one jednak również pewne praktyczne ograniczenia - stąd na pewnym etapie rozwoju rodziny muszą zostać przeniesione do większego ula.
Utworzenie rodziny od razu w ulu wielokorpusowym oszczędza pszczelarzowi późniejszych przenosin, jak też i wykorzystania dodatkowych skrzynek. Z drugiej strony, istotnie utrudnia to jednak transport pszczół.
Szereg wad i zalet ma także trzymanie w jednym ulu dwóch, trzech - a nawet czterech - młodych rodzin, umieszczonych w osobnych "przedziałach". W przypadku udanego unasienienia matki poszczególne odkłady szybko muszą zostać przeniesione do korpusów. Nakład pracy jest tu taki sam, jak podczas korzystania ze skrzynek.
Przy zdejmowaniu foliowej powałki rodziny mają otwartą drogę w górę, co pozwala pszczołom z jednej rodziny przechodzić do innych. To samo w sobie nie jest jeszcze problemem. Jeśli jednak w ten sposób przejdzie matka, to oczywiście zabraknie jej we własnej rodzinie. W innej pojawi się za to nadmiar matek - problem szybko rozwiązany przez uśmiercenie jednej  z nich. W przypadku takiego rozwiązania trzymania odkładów należy szczególnie uważać na matki, zwłaszcza podczas przeglądów.

Liczebność, pokarm i siedlisko nowych rodzin

Im później utworzony zostanie odkład, tym większa musi być jego wyjściowa ilość czerwia, tak aby do zimy osiągnął on niezbędną siłę. Im szybciej zaczniemy, tym mniejszą ilość pszczół zużyjemy na utworzenie odkładu. W maju dobre warunki wyjściowe nowej rodzinie zapewnia utworzenie jej tylko z dwóch plastrów z czerwiem zasklepionym. W czerwcu konieczne są już trzy plastry, w lipcu - cztery, a w sierpniu - nawet sześć. Do tego dochodzi jeszcze, w roli plastrów okrywających, po jednym plastrze z suszem i jednym z pokarmem. Każdy plaster z czerwiem powinien być obsiadany przez 500 do tysiąca pszczół robotnic.
Bo nowe utworzone młode rodziny przetrwały, trzeba im zapewnić jakiś "punkt zaczepienia". Dlatego też odkłady muszą otrzymać plaster z młodym otwartym czerwiem albo matecznik lub matkę. Jeśli nie zapewni się tego młodej rodzinie, część pszczół odleci do innych uli.
Młode rodziny wyposaża się zawsze w co najmniej jeden plaster z pokarmem. Wystarcza mu to na początek, później zaś można dokarmiać rodzinę ciastem cukrowym.
Przy tworzeniu nowych rodzin koniecznie należy zwrócić uwagę na orientację pszczół. Już dziesiątego dnia życia pszczoły robotnice wykonują loty orientacyjne, zapamiętując położenie swojego ula i jego otoczenia. Gdyby odkład został umieszczony zbyt blisko rodziny macierzystej, wiele pszczół powróciłoby do niej, a przez to na panewce spaliłoby dążenie pszczelarza do zapewnienia odpowiedniej siły nowej rodzinie przed zimą.