Zatrucia pszczół

Drugim ważnym aspektem ochrony pasieki są zagrożenia zdrowia i życia owadów. Ważną rolę odgrywa problem zatruć pszczół, do których dość często dochodzi w wyniku niefrasobliwego stosowania środków chemicznych w rolnictwie.
Przepisy opisujące metody przeciwdziałania zatruciom oraz postępowanie w przypadku zatruć znajdują się w ustawie" O ochronie roślin uprawnych". W szczególności ustawa przewiduje karę aresztu i grzywny za nieprzestrzeganie instrukcji i zasad stosowania środków chemicznych i za używanie ich w niewłaściwym celu. Prawodawstwo określa też minimalną odległość wykonywania zabiegów - 20 m od pasieki, choć akurat w praktyce pszczelarskiej zdarza się, że i odległość kilkuset metrów nie stanowi dostatecznego zabezpieczania. Środki ochrony mogą być ponadto rozprowadzane wyłącznie przy pomocy sprawnych, kontrolowanych nie rzadziej niż co dwa lata opryskiwaczy. Dokonujący zabiegów spryskiwania środkami ochrony roślin zobowiązani są do prowadzenia sięgającej czterech lat wstecz ewidencji obejmującej: rośliny, produkty/przedmioty oraz powierzchnie i dawki.

Ochrona rodzin pszczelich - Wskazówka

Środki ochrony roślin, które mają oznaczenie "praktycznie nieszkodliwe dla pszczół" mogą być trujące, jeśli zostaną użyte w innym stężeniu lub w innej dawce niż zalecane. Jeśli użytkownik zastosuje wyższe stężenie lub większą dawkę, niż przewidział producent środka, może być on traktowany jako szkodliwy dla pszczół.

Ochrona rodzin pszczelich cd.

IV klasa toksyczności = środki praktycznie nieszkodliwe dla pszczół. Środkami tej klasy można chronić plantacje roślin, na których znajdują się kwitnące chwasty oraz obrzeża obszarów roślin kwitnących. Środki te mogą, poprzez nektar, powodować tworzenie się w miodzie pozostałości. Dlatego najlepiej, aby były stosowane poza okresami lotów pszczół.
Ze szczególnej ochrony korzystają pasieki w Niemczech. Bez zgody pszczelarza środki szkodliwe dla pszczół można stosować (w promieniu 60 m od pasieki) wyłącznie po zakończeniu lotów pszczół.
Jeśli do oprysków roślin przygotowuje się mieszankę różnych środków, należy ustalić, czy zmieszanie nie spowoduje działania niebezpieczne dla pszczół. Tak np. dzieje się, jeśli wymieszamy środek szkodliwy dla pszczół z nieszkodliwym środkiem grzybobójczym.

Ochrona rodzin pszczelich cd

III klasa toksyczności = forma zastosowania środków nie powoduje skutków ubocznych dla pszczół, są to np. środki stosowane do zaprawiania nasion.

Ochrona rodzin pszczelich cd

II klasa toksyczności = środki trujące dla pszczół:
Są to środki trujące dla pszczół, i podobnie jak w przypadku środków klasy I nie wolno ich stosować, za wyjątkiem ich użycia po zakończeniu dziennych lotów pszczół, nie później jednak jak do godz. 23. Wynika to z określonego, stosunkowo krótkiego czasu szkodliwego oddziaływania na pszczoły. Jeśli oprysk zakończy się przed godz. 23, jego szkodliwe działanie ustanie do czasu rozpoczęcia porannych lotów przez pszczoły zbieraczki. Niestety, formułka zezwalająca na użycie środka"po zakończeniu dziennych lotów pszczół, nie później jednak jak do godz. 23" jest w praktyce niezbyt zrozumiała, a często też nieprzestrzegana. Wychodzi się bowiem z założenia, że zaprzestanie lotów pszczół zbieraczek powiązane jest z zachodem słońca. Ponieważ jednak aktywność lotna pszczół uzależniona jest od zachmurzenia, temperatury oraz warunków pogodowych, niezbędne jest obserwowanie lotów zbieraczek.
Dzienne loty zbieraczek zostają zakończone wówczas, gdy zaczyna zmierzchać, co zwykle związane jest także z ochłodzeniem. Jest to czas na przeprowadzenie oprysku. Środkami tej klasy można opryskiwać także plantacje kwitnące lub zawierające kwitnące chwasty, jak też pola graniczące z kwitnącymi plantacjami, na które możne trafić wykorzystany środek.

Ochrona rodzin pszczelich cd.

I klasa toksyczności = środki trujące dla pszczół:
- środków tych nie wolno stosować na kwitnących plantacjach roślin
- na plantacji, gdzie stosuje się takie środki, nie mogą występować żadne kwitnące chwasty, z kwitnącą plantacją nie może również graniczyć pole
- ewentualne rozpylanie nie może spowodować opryskanie kwitnących roślin
- rośliny niekwitnące, jeśli są odwiedzane przez pszczoły ze względu na wydzielaną spadź, również nie mogą być opryskiwane tymi środkami

Ochrona rodzin pszczelich

Zagadnienia związana z kradzieżą mienia pszczelarskiego, a więc pszczół, uli i ich wyposażenia, narzędzi czy wreszcie miodu, regulowane są przez przepisy Kodeksu Karnego - artykuły 278-295. Przepisy te określają odpowiedzialność za zawłaszczenie zarówno mienia nieruchomego, jak i ruchomego, dotykają też tematyki utrudnienia właścicielowi pasieki osiąganie korzyści z posiadania pni i pszczół. Kodeks przewiduje kary w wymiarze od trzech miesięcy do pięciu lat.
ze względu na korzyści, które pszczoły zapewniają rolnictwu owady te są pod szczególną ochroną, a z uwagi na fakt, że są narażone na liczne niebezpieczeństwa - potrzebują pomocy. Podczas regularnych przeglądów i czynności polegających na opiece nad rodzinami pszczelimi pszczelarz może zaobserwować nienaturalne zmiany w rodzinach, takich jak nagłe zahamowanie rozwoju, osłabnięcie rodziny lub zamieranie czerwia. Jeśli przyczyną  takiego stanu jest zastosowanie środków ochrony roślin, należy odnaleźć źródło zatrucia i jego sprawcę, aby można było ubiegać się o odszkodowanie. Pszczelarze ze swoimi pszczołami jest znakomitym bioindykatorem skażenia środowiska, dzięki czemu stoi na straży ochrony przyrody. Dla pszczół samotnic i innych dzikich owadów zapylających zastosowanie środków ochrony roślin niezgodnie z przepisami kończy się zwykle zatruciem. Pszczelarz chroni zatem również te małe pomocnice, które są niezbędne dla życia roslin.
Zgodnie z przepisami związanymi z ochroną pszczół przed zatruciami istnieje obowiązek oznaczania każdego środka ochrony roślin według stopnia jego szkodliwości dla tych owadow.
Jako szkodliwe dla pszczół oznaczane są takie środki, które szkodzą rodzinom pszczelim. Zatrucie pszczół może nastąpić w wyniku kontaktu pszczół zbieraczek z danym środkiem podczas opryskiwania. Pozostałości środka chemicznego albo zanieczyszczenia pokarmu może szkodzić zwłaszcza czerwiowi i pszczołom ulowym. Środki ochrony roślin dzieli się na cztery klasy toksyczności, w zależności od ich szkodliwości dla pszczół